زنان ایران، 23 بهمن 82:

پوشش بدن را لازم می شمارم، ولی پوشش سر وگردن رامستحب شرعی می دانم
این جمله، بخشی از پاسخ حجت الاسلام احمد قابل به سه سئوال درباره پوشش سر، ازدواج با غیرمسلمانان است. وی درباره ازدواج با غیرمسلمانان هم نوشته است: معتقدم که ازدواج دائم با اهل کتاب نیز جایز است. بلکه ازدواج باهر انسانی که اخلاق انسانی را در حد متعارف مراعات میکند ورفتاری عقلانی دارد را جایز می دانم. گرچه بهتر است با همفکران وهمکیشان ازدواج دائم صورت گیرد.
آنچه می خوانید، نوشته حسین خداداد و پاسخ کامل احمد قابل است:

جناب آقای احمد قابل که یکی از شاگردان نزدیک ایت الله منتظری می باشد و برای سئوالهای دینی در اینترنت از طرف ایت الله منتظری معرفی شده است و دکتر محسن کدیور ایشان را دانشمند اسلام شناس معرفی کرده است متاسفانه در سالهای اخیر مورد حمله تحجر و محافظه کاران قرار گرفته است و حتی محکوم به زندان شدند. خانواده وی هیچ اطلاعی نداشتند که وی در کجا زندان شده است و با کوشش و تلاش بسیار موفق شدن محل زندانی شدن وی را پیدا کنند. ایشان نوشتار بسیار در روزنامه های کشور دارد و نوشتار وی در روزنامه شرق بسیار خواندنی است و ای میل ایشان نیز آنجا موجود است. نوشتار(( فقه، کارکردها و قابلیتها)) که در چند قسمت در روزنامه شرق چاپ گشت که ایشان چنین می نویسند: فراوانی مستندات و ادله قرآنی و روایی در خصوص (( حجیت عقل عرفی در احکام شرعی)) و یا (( امضایی بودن احکام معاملی)) و ممنوع بودن انسان ها از عمل به هر حکم یا سخنی که بر خلاف عقل و فهم آدمی است و تقبیح رفتار های غیر خردمندانه، چندان است...
دانشمند عزیز جناب آقای قابل که در سیاست نیز یکی از برجسته ترین افراد جبهه مشارکت است و همچنین سخنان وی در مورد حقوق زنان در اسلام باعث شد که کیهان و حتی سایتهای اینترنتی محافظه کاران با ایشان ستیز کنند ولی ایشان در این راه همواره مقاوم است و ایستادگی می کند. ایشان به چند پرسش جواب دادند که برای مطالعه عموم منتشر می گردد.
حسین خداداد
Hosseeinkhodadad@hotmail.com

به نام خدا
دوست عزیز،جناب آقای خداداد،سلام بر شما.
۱-در مورد ذبایح اهل کتاب(یهودیان ،مسیحیان،صابئیان،زرتشتیان)روایت صحیحه از امام صادق(ع)وجود دارد که بهره گیری مسلمانان از آنها را مجاز میداند. حتی تصریح میشود که آنان میگویند:«بسم المسیح»وامام(ع)می فرماید:«لا باس...اشکالی ندارد،مقصود آنان خداست».
۲-مرحوم شیخ صدوق،پدرش ابن بابویه،استادش ابن ولید قمی ودیگر علمای قم وری(در عصر صدوق) صریحا فتوا به حلال بودن ذبایح اهل کتاب داده اند، مستند آنان روایت یادشده در بند «الف» وبرخی روایات دیگر است.
۳-گرچه اکثر علمای شیعه، مقصود آیه «وطعام الذین اوتوا الکتاب حل لکم وطعامکم حل لهم» را حبوبات دانسته اند، ولی فقیه بزرگ «مقداد سیوری» (متوفای۸۲۶قمری) در کتاب «کنزالعرفان» که به آیات فقهی قرآن میپردازد، با این برداشت مخالفت میکند ومیگوید:«الیوم احل لکم الطیبات...برای بیان حلیت حبوبات کفایت میکند، پس باید مفادطعام ،غیر از حبوبات باشد». من نیز معتقدم که مفاد طعام ،اعم از حبوبات است
وشامل غذاهای پخته شده ی آنان نیز میشود. تنها اگر گوشت خوک وسایر محرمات در آن باشد، جایز نیست وگرنه اشکالی ندارد.
۴-از مجموعه ی آیات قرآن وروایات، نتیجه گیری میشود که«استفاده ازگوشت ذبح شده ی حیوانات حلال گوشت، توسط هر انسانی که باشد، اگر به قصد تهیه ی خوراک برای خود یا سایر گوشتخواران ذبح شده باشد، حلال است، وتفاوتی بین مسلمان واهل کتاب یا فرد غیر معتقد به خدا در این امر وجود ندارد. تنها در صورتی که حیوانی برای تقرب به غیر خدا(مثل بتها یا هر موجودی غیر از خداکه مقدس شمرده شود)
ذبح شود،بهره گیری از آن جایز نیست،چرا که به منزله ی تایید عقاید باطل وخرافات است،واینکار از نظر شرع مجاز نیست.(وما اهل لغیر الله به) (او فسقا اهل لغیر الله به- ).
۵-بنده به حکم قرآنی (همین آیه)معتقدم که ازدواج دائم با اهل کتاب نیز جایز است. بلکه ازدواج باهر انسانی که اخلاق انسانی را در حد متعارف مراعات میکند ورفتاری عقلانی دارد را جایز میدانم. گرچه بهتر است با همفکران وهمکیشان ازدواج دائم صورت گیرد.
از پی جوییهای شما نسبت به مسائل دینی ،سپاسگزارم.
موفق باشیدوخدا نگهدار.
احمد قابل.........................................۲۴/۱۱/۱۳۸۲.................... تهران

به نام خدا
۱-اصل پوشش عورت ،بر مرد وزن مسلمان واجب است.
۲-فقهاء در مصداق عورت(بخصوص در مورد زنان)اختلاف نظردارند.
۳-اکثریت فقهاءپوشاندن سر را برای زنان مسلمان آزاد( غیر برده)لازم دانسته اندو«سروگردن» را نیز ازمصادیق عورت میدانند.
۴-ابن جنید اسکافی،از فقهای نامدار شیعه وهمردیف اساتید شیخ مفید،مصداق عورت در زن ومرد را یکسان ومساوی دانسته است

۵-تمامی فقهای شیعه(بلکه تمامی فقهای اسلام)پوشاندن سر وگردن را بر زنان مسلمانی که برده بودند،واجب نمی دانند.بلکه مثل شیخ صدوق وگروهی از علمای قم(در زمان صدوق)پوشش سر را بر زنان برده،حرام می شمردند.در حالیکه پوشاندن عورت بر آنان نیز واجب بود.
۶-مرحوم«صاحب جواهر»پوشاندن اجزاءبدن(به استثنای صورت،دستها- تامچ -، پاها- تامچ- ،گردن،موی سر)را اجماعی میداند. یعنی در موارد استثنا شده،نظریات فقهاء، مختلف است واتفاق نظری وجود ندارد.
۷-ایشان از قول«علامه طباطبایی» استاد صاحب جواهرو«صاحب مدارک» نقل میکند که نظر آنان عدم وجوب پوشش«سر وگردن» است ومینویسد؛«قاضی ابن براج،عدم وجوب پوشش سروگردن را به بعضی از علمای شیعه نسبت داده است.».(ج ۸ ص۱۶۶تا۱۶۹)
۸-صاحب جواهر،نظر خود را اینگونه بیان کرده است؛«پوشاندن موی سر،مطابق با احتیاط، بلکه قول قوی تر است». بنا بر این فتوای صریح بر لزوم آن ارائه نکرده است، بلکه از روی احتیاط واحتمال، ابتدائا احتیاط کرده وسپس آن را ترجیح داده است.
۹-از مجموع این بر رسی، روشن میشود که مساله ،اختلافی است واجماع مسلمانان در این امر(پوشش سر وگردن)محقق نشده است.
۱۰-برخی آیات و روایات معتبره نیز وجود دارندکه ظهور در عدم وجوب دارند(مثل آیه ۵۹سوره ی احزاب) گر چه آیات وروایاتی نیز وجود دارند که لزوم پوشش سر را یاد آوری میکنند.البته مقضای جمع عرفی بین دلائل وجوب ودلائل عدم وجوب ،تصرف در مدلول آنها است.اگر به این قاعده عمل شود، نتیجه ی آیات وروایات نیز موید عدم وجوب پوشش سر وگردن می شود و تنها «استحباب» راثابت میکند.
با توجه به مطالب یاد شده ، بنده مبتنی بر دلائل علمی «پوشش بدن را لازم میشمارم، ولی پوشش سر وگردن رامستحب شرعی میدانم».
امید وارم پاسخ پرسش خود را دریافت کرده باشید .
موفق وپیروز باشید.خدا نگهدار.
احمد قابل....................................تهران.........................۲۰بهمن۱۳۸۲